6th European Workshops in International Studies 2019 – The Next 100 Years of International Relations

W dniach 26-28 czerwca 2019 r. na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ odbyły się European Workshops in International Studies – największe w Europie warsztaty z zakresu nauki o stosunkach międzynarodowych z udziałem ponad 300 badaczy z całego świata. Warsztaty organizowane są od sześciu lat przez EISA (European International Studies Association), a ich celem jest stworzenie platformy do intensywnej wymiany poglądów między badaczami zainteresowanymi tą samą tematyką. Specyficzna forma pracy warsztatów, która zdecydowanie różni się od tradycyjnych konferencji, stwarza doskonałą okazję dla ożywionych dyskusji, a także sprzyja powstawaniu nowych grup badawczych, składających się z osób reprezentujących różne ośrodki. W ramach EWIS odbywają się dwu- i trzydniowe zamknięte warsztaty, w czasie których w kilkunastoosobowych grupach, skupionych na precyzyjnie określonej tematyce, omawiane są projekty badawcze uczestników. 

Kształt programowy EWIS co roku nadaje dwójka badaczy. W bieżącym roku była to, pochodząca z Estonii, dr Maria Mälksoo z Uniwersytetu  w Kent (reprezentująca EISA) oraz prof. dr hab. Artur Gruszczak z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tegoroczne warsztaty zatytułowane „The Next 100 Years of International Relations” nie tylko podkreślały rocznicę powstania dyscypliny, ale także odwoływały się do trwającej obecnie transformacji międzynarodowego ładu.

W pierwszym dniu, po oficjalnym otwarciu, przeprowadzono dwie sesje plenarne. Ceremonię otwarcia prowadził wspomniany prof. Gruszczak a głos kolejno zabierali: przewodnicząca EISA, Victoria Basham (Cardiff University), przewodniczący PTSM, prof. dr hab. Edward Haliżak (UW) oraz prodziekan Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ, dr hab. Paweł Laidler, prof. UJ.  Pierwsza sesja plenarna nosiła tytułu „What Have We Learnt?” („Czego dotychczas się nauczyliśmy”) i była poświęcona dotychczasowemu rozwojowi dyscypliny. Sesję tę moderował prof. Gruszczak,  a wzięli w niej udział badacze z Austrian Studies Centre for Peace and Conflict Resolution (ASPR), Université de Montréal, King’s College London (KCL), Barcelona Centre for International Affairs oraz dr Magdelna Góra z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Druga sesja plenarna,  moderowana przez dr Mälksoo, była próbą znalezienia odpowiedzi na pytanie: jak będzie wyglądało następne 100 lat nauki o stosunkach międzynarodowych („The Next 100 Years of IR: How To?”). Głos zabrali przedstawiciele University of Oxford, University of St Andrews, Danish Institute for International Studies, wiedeńskiego Webster University oraz genewskiego Graduate Institute of International and Development Studies. 

Dwa kolejne dni uczestnicy spędzili już w czasie spotkań konkretnych warsztatów, w czasie których omawiano zgłoszone projekty. Tematyka warsztatów była w tym roku niezwykle różnorodna, choć wpisywała się w przewodnią myśl zaznaczoną podczas sesji plenarnych i nawiązującą do stulecia powstania dyscypliny.

Istotne z perspektywy krakowskich organizatorów było zachęcenie i umożliwienie jak największej liczbie badaczy z Polski, udziału w tym prestiżowym przedsięwzięciu. EWIS charakteryzowały się bowiem dotychczas minimalnym udziałem badaczy z polskich ośrodków. 

W stosunku do warsztatów z 2018 r., w 2019 r. odnotowano jednak 30-krotny wzrost udziału przedstawicieli z Polski. W praktyce oznaczało to, że ok. 10% wszystkich uczestników EWIS pochodziło z Polski. Ponadto, w 2018 r. wśród zgłaszających warsztaty nie było żadnych przedstawicieli z Polski, tymczasem w 2019 r. aż cztery warsztaty były kierowane lub współkierowane przez przedstawicieli polskiego środowiska naukowego. Oznacza to, że 15% warsztatów zorganizowali badacze z polskich ośrodków. 

Realizacja całego przedsięwzięcia odbyła się dzięki inicjatywie i wsparciu European International Studies Association. Sukces zabiegów UJ o prawo do organizacji EWIS nie byłby jednak możliwy bez wsparcia jedynej afiliowanej w Europie Środkowej członkini zarządu EISA, dr hab. Anny Wojciuk z Uniwersytetu Warszawskiego, która zapewniła poparcie dla tej propozycji ze strony władz wspomnianego stowarzyszenia. Ponadto, organizację warsztatów wsparło Polskie Towarzystwo Studiów Międzynarodowych. Kluczowe znaczenie miała przychylność przewodniczącego Towarzystwa, prof. dra hab. Edwarda Haliżaka oraz przewodniczącego krakowskiego oddziału, prof. dra hab. Andrzeja Mani. Ważną rolę odegrała Gmina Miejska Kraków, która doceniła rangę warsztatów i postanowiła wesprzeć finansowo organizację konferencji.

Specyfika tego wydarzenia wymagała odpowiedniej infrastruktury w postaci auli na 300 osób w dniu otwarcia oraz około trzydziestu multimedialnych sal dostępnych przez kilka kolejnych dni. Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ, czekający na zakończenie remontu budynku przy ul. Reymonta 4, nie mógł samodzielnie zapewnić odpowiedniej bazy. W związku z tym, organizacja EWIS nie mogłaby dojść do skutku, gdyby nie pomoc udzielona ze strony Władz Dziekańskich Wydziału Filologicznego UJ, prof. dr hab. Elżbiety Górskiej i dr. hab. Władysława Witalisza, Dziekana Wydziału Prawa i Administracji UJ, prof. dr hab. Jerzego Pisulińskiego, a także Dyrektora Instytutu Psychologii UJ, dr. hab. Michała Wierzchonia, prof. UJ.

Ważne rolę odegrało także profesjonalne podejście pracowników administracyjnych obsługujących wspomniane budynki, w szczególności pana mgr. Łukasza Żurawia z IP UJ, pana mgr. Michała Pękali odpowiadającego za budynki WF UJ, mgr. Michała Krupy z Audytorium Maximum oraz personelu Centrum Dydaktycznego WPiA.

Przedsięwzięcie tej skali precyzyjnie  obrazuje niezbędność współpracy międzyinstytucjonalnej w ramach UJ. W realizację EWIS byli zaangażowani przedstawiciele trzech jednostek INPiSM UJ: prof. Gruszczak z Zakładu Bezpieczeństwa Narodowego i dr Magdalena Kozub-Karkut z Zakładu Teorii Polityki i Państwa, a także prof. dr hab. Andrzej Mania i dr Tomasz Pugacewicz z Katedry Polityki Międzynarodowej i Historii Dyplomacji. Projekt był wspierany przez Dyrekcję INPiSM UJ oraz przez Władze Dziekańskie WSMiP UJ, w szczególności przez Prodziekana ds. dydaktycznych dr. hab. Pawła Laidlera, prof. UJ.

Zrealizowanie projektu nie było też możliwe bez wsparcia studenckich wolontariuszy rekrutujących się głównie spośród studentów politologii oraz obcokrajowców uczestniczących w anglojęzycznych programach studiów na WSMiP: MA in International Security and Development (ISAD) oraz BA in International Relations and Area Studies (IRAS), jak również doktorantów z INPiSM.

dr Tomasz Pugacewicz

fot. dr Tomasz Pugacewicz
Data publikacji: 19.07.2019
Osoba publikująca: Michał Dulak